Naši gosti Biljana Papović i Srđan Perić o aktuelnim dešavanjima i temama prije održavanja lokalnih izbora, uključujući “zetske zakone”, čekanje odluka Ustavnog suda, otvorene izborne liste i argumente za i protiv održavanja izbora u jednom danu.
Ovaj intervju je dio aktivnosti projekta “Prije ili posle demokratije: Lokalne izborne prakse u Crnoj Gori” koji realizuje Centar za građanske slobode (CEGAS), a finansira SIDA (Swedish International Development Cooperation Agency).
Iz Opštine Zeta su “Vijestima” pojasnili da će se organi lokalne samouprave obrazovati u roku od 60 dana od dana izbora predsjednika Opštine.
Administrativni odbor Skupštine Crne Gore zatražio je od partija, koje imaju predstavnike u sadašnjem lokalnom gradske opštine Golubovci, da do 6. septembra dostave predloge za opštinsku izbornu komisiju (OIK) Zeta, gdje se zbori održavaju prvi put i to 23. oktobra kad su u još 13 opština.
Skupština je 16. avgusta usvojila izmjene Zakona o teritorijalnoj organizaciji Crne Gore i Zakona o Glavnom gradu, čime je Zeta dobila status samostalne opštine.
Njima se predviđa da do obrazovanja organa lokalne uprave opštine Zeta, poslove iz njihove nadležnosti obavljati oni koji već postoje u gradskoj opštini Golubovci.
Iako je državni parlament pokrenuo proceduru izbora OIK, kao što je propisano zakonom, to se paralelno radi i na lokalnom nivou – iako je nejasno zašto.
Tako je iz novoformirane opštine od šefova klubova odbornika u parlamentu Golubovaca zatraženo da dostave svoje predloge, kako bi bili upućeni Skupštini Crne Gore na dalje postupanje.
Iz Opštine Zeta su juče “Vijestima” kazali da je rok bio juče do 16 časova i da to nisu učinili svi.
I dok traje priprema za izbornu trku, još nije poznato kakvi će biti administrativni kapaciteti nove lokalne samouprave.
Predsjednik zetskog odbora Demokrata Luka Krstović kazao je “Vijestima” da na sastanku u opštini nije bilo riječi o tome koliko bi ona imala sekretarijata i ostalih službi, ali je bilo riječi o formiranju Odbora koji bi se bavio pitanjima podjele imovine sa Glavnim gradom.
”Jasno je da je Zeta veliko područje sa rastućom populacijom i povoljnom demografskom strukturom te je stoga neophodno odmah krenuti u izgradnju administrativne infrastrukture i formiranje lokalnih javnih preduzeća i javnih ustanova. DPS je godinama zapostavljao ovo područje, sada je na nama da brojne probleme rješavamo i Zetu učinimo održivom i razvijenom opštinom”, rekao je Krstović.
Iz Opštine Zeta su “Vijestima” pojasnili da će se organi lokalne samouprave obrazovati u roku od 60 dana od dana izbora predsjednika Opštine.
Podsjećaju da će poslove lokalne uprave, službenike i namještenike iz Gradse opštine Golubovci preuzeti u roku od 30 dana od formiranja organa.
”Kakva će biti organizaciona struktura, još uvijek je rano govoriti, s obzirom da će se ista utvrditi odlukom o organizaciji i načinu rada lokalne uprave. Do obrazovanja lokalne uprave Opštine Zeta, poslove iz njihove nadležnosti obavljaće organi lokalne uprave Opštine Golubovci kao opštine u okviru Glavnog grada”.
Luka Krstović je rekao da će Demokrate u propisanom roku, koji je zatražio Administrativni odbor, predložiti svoje kandidate za članove OIK Zeta.
”Uz činjenicu da je Skupština Crne Gore donijela odluku da Zeta postaje samostalna opština, pojavili su se brojni problemi u vezi sa uspostavljanjem institucija na ovom području. Na to smo upozoravali, ukazujući na nepripremljenost dosadašnje opštinske administracije na novi status”, istakao je Krstović.
Iz Ministarstva javne uprave (MJU) “Vijestima” su saopštili da, na osnovu Zakona o teritorijalnoj organizaciji Crne Gore, izuzev učešća u radu Organizacionog odbora za stvaranje uslova za početak rada novoosnovane opštine, nemaju dalje nadležnosti u ovom postupku.
Organizacioni odbor, kako su pojasnili, obrazuju Skupština opštine, odnosno skupštine opština u kojima je došlo do teritorijalne promjene u roku od 30 dana od dana početka primjene Zakona na osnovu koga je osnovana.
Iz novoformirane opštine Zeta su nedavno saopštili da će u roku od 30 dana, formirati Organizacioni odbor. Zadaci tog odbora su, kako su pojasnili, predlaganje načina uređenja odnosa između opština, teritorijalno razgraničenje, način podjele imovine i druge aktivnosti za stvaranje uslova za početak rada novoosnovane opštine.
”Podjela imovine vršiće se sporazumom, na osnovu odluka skupština opština, na koje se teritorijalna organizacija odnosi”,saopšteno je iz Opštine Zeta.
Izvršna direktorica Centra za građanske slobode (CEGAS) Marija Popović Kalezić kazala je “Vijestima” da Ustavni sud treba što prije da donese odluku o ustavnosti i zakonitosti “Zetskih zakona”, jer bi se, kako je ocijenila, time makar na trenutak ispravio haos u nepravu, protivustavnosti i nezakonitosti kada je izborno zakonodavstvo u pitanju.
Ocjenu ustavnosti “zetskih zakona” zatražili su Demokratski front, Marko Milačić (PRAVA) i Centar za dmeokratsku tranziciju (CDT).
IZVORI: www.vijesti.me
Političke partije narednih dana trebalo bi da Administrativnom odobru proslijede listu kandidata za članove Opštinske izborne komisije u Zeti.
Nakon toga bi plenum morao da izglasa utvrdjenu listu, kako bi se stvorili uslovi za organizaciju lokalnih izbora.
Iz Centra za građanske slobode ističu da se u izbore ide uz rušenje Ustava i zakona, jer su, kako navode, prevladali partikularni politički interesi.
Zećani se ne mire sa propisanim granicama nove opštine. Zbog toga će u nedjelju ponovo blokirati kružni tok prema aerodromu Golubovci.
AUDIO:
IZVORI: Radio Crne Gore
“BEZ POVLAČENJA PROTIVPRAVNIH ZAKONA NE MOŽE POSTOJATI PRAVO”
Ne postoji zakonski osnov da se na mjesnom referendumu mještani Dajbaba izjašnjavaju da budu dio opštine Zeta, smatra Ines Mrdović.
Izmjene zakona kojima je predviđeno formiranje opštine Zeta nijesu u skladu sa zakonom i Ustavom tako da je neustavno sve što iz njih proističe, smatraju sagovornice “Vijesti”.
Skupština je 17. avgusta glasovima Demokratske partije socijalista (DPS), GP URA, Socijaldemokratske partije (SDP), Socijaldemokrata, Bošnjačke stranke (BS) i albanskih partija usvojila izmjene Zakona o teritorijalnoj organizaciji Crne Gore i Zakona o Glavnom gradu čime je Zeta postala 25. crnogorska opština.
Nijesu usvojena tri amandmana Demokratskog fronta kojima je, na zahtjev mještana Zete, predviđeno se teritorija buduće opštine proširi na dio Dajbaba s Kućama Rakića i Žabljak Crnojevića. Iz DF-a su amandmane obrazložili time da bi uz ova naselja, buduća opština bila ekonomski održivija.
Iz GP URA su uoči glasanja saopštli da su glasanje o “zetskim zakonima” uslovili organizovanjem mjesnog referenduma u Dajbabama, u naredna dva mjeseca, kako bi se građani direktno izjasnili da li žele da budu sastavni dio Opštine Zeta. Stavljanje “zetskih zakona” u proceduru izazvalo je proteste mještana Zete koji nijesu zadovoljni teritorijama koje bi obuhvatala buduća opština.
Izvršna direktorica Akcije za socijalnu pravdu (ASP) Ines Mrdović rekla je da Zakon o lokalnoj samoupravi jasno kaže da se “na mjesnom referendumu građani sa dijela teritorije opštine izjašnjavaju o pitanjima iz nadležnosti lokalne samouprave”.
”Ako Dajbabe ostaju u sastavu Glavnog grada, onda se mjesni referendum može odnositi samo na pitanja u vezi sa Glavnim gradom, a nikako i na pitanja u vezi s mogućom ‘novo ustanovljenom’ opštinom Zeta, jer neće biti dio njene teritorije. Dakle, ne postoji zakonski osnov da se na mjesnom referendumu mještani Dajbaba izjašnjavaju da budu dio opštine Zeta (ako se ona ustanovi), te je potpuno nerealno da oni (uz poštovanje zakona) mogu dobiti takvu mogućnost. Sve ostalo je politička manipulacija”, rekla je “Vijestima”.
Izvršna direktorica CEGAS-a Marija Popović–Kalezić kazala je da su zetski zakoni izglasani, ali nijesu u skladu sa zakonom i Ustavom.
”Nakon toga možemo očekivati sve naredne političke manevre koji će se jednako svoditi na nezakonita postupanja. Bez povlačenja protivpravnih zakona ne može postojati prava. Iz neprava se pravo ne može izvesti”, rekla je ona za “Vijesti”.
Ona je pitala kako održati izbore bilo lokalne ili neke druge ako nema potrebnih sudija Ustavnog suda za praćenje i legitimnost izbornog procesa i zakonodavstva.
Ustavni sud funkcioniše u krnjem sastavu, sa četvoro sudija jer je troje otišlo u penziju. U septembru još jedan sudija stiče uslov za penziju, tako da Ustavni sud ostaje s troje sudija, odnosno bez kvoruma za rad, jer Skupština nikako da izabere nove.
Za 23. oktobar raspisani su izbori za odbornike u Baru, Bijelom Polju, Danilovgradu, Golubovcima kao opštini u sastavu Glavnog grada, Kolašinu, Plavu, Plužinama, Pljevljima, Podgorici, Rožajama, Šavniku i Žabljaku.
Zbog osamostaljivanja Zete, moraće da se mijenja više odluka, a vjerovatno i ona o raspisivanju izbora u Glavnom gradu i gradskoj opštini Golubovci, ako predsjednik potpiše izmjene o teritorijalnoj organizaciji i o Glavnom gradu.
Predsjednik Crne Gore je, prema Ustavu, dužan da proglasi zakon u roku od sedam dana ili da ga vrati Skupštini na ponovno odlučivanje.
Jedan broj NVO je odmah nakon usvajanja “zetskih zakona” pozvao je Mila Đukanovića da ih vrati Skupštini jer se izglasavanjem ovih akata “izborna jedinica mijenja u sred izbornog procesa”.
Prava Crna Gora podnijela je inicijativu Ustavnom sudu, a to je najavio i Demokratski front.
Ranije su ministarstva finansija i ekonomskog razvoja ukazala na niz nedostataka u Studiji opravdanosti izdvajanja Zete kao posebne opštine zbog čega je Ministarstvo javne uprave konstatovalo da taj dokument treba inovirati.
Ines Mrdović kaže da se, prema svim raspoloživim parametrima, može zaključiti da je nova opština ekonomski neodrživa i da će biti još jedna koja će se “nakačiti” na Egalizacioni fond.
Navodi da je studija u dobrom dijelu zasnovana na proizvoljnim, ali u određenim segmentima i na zastarjelim podacima.
”Na primjer, u studiji je prikazano da je sada prosjek godišnjeg prihoda od naplate poreza na nepokretnosti oko 380 hiljada eura, a onda projektujete 600 hiljada prihoda kada Zeta postane samostalna. To je čista proizvoljnost i nerelevantnost. Ili, radi se kalkulacija prihoda od prireza porezu na dohodak, a koriste se podaci Monstata o broju zaposlenih iz 2011. godine, a do danas je broj zaposlenih mogao da padne (ili bude veći). Slično je s utvrđivanjem prihoda od motornih i ostalih vozila. Ako je cilj da se uradi kvalitetan dokument, onda su se morali uzeti najnoviji podaci od Uprave prihoda, a ne da se koriste ‘bajati’ pokazatelji”, navela je.
Dodaje da je posebno sporno što studija navodi da je ekonomski opravdano da Zeta bude opština, a ne projektuje ni centa izdataka za kapitalne investicije.
”Pa, zamislite fiskalnu održivost neke opštine kada nije u stanju sama da sagradi nijednu ulicu, zgradu ili šta god, već u potpunosti mora da se oslanja na državu ili međunarodne donatore!? Na bazi tako upitnog dokumenta donijeta je odluka o samostalnosti Zete u parlamentu i to sve u vrijeme već raspisanih lokalnih izbora za Glavni grad, pa davanje statusa opštine Zeti u ovom času može direktno ugroziti garantovano političko pravo građana Zete da biraju i budu birani”.
Ines Mrdović kaže da je neshvatljivo i krajnje poražavajuće da se nakon već raspisanih izbora, koji uključuju i Glavni grad i gradsku opštinu Golubovci, i dok traju izborne radnje, donosi zakon, kojim se mijenjaju granice izbornih jedinica kroz stvaranje nove opštine.
”Opšti princip demokratski razvijenih zemalja jeste da se ni u izbornoj godini ne mijenjaju zakoni u vezi s izborima, a kamoli u toku izbornih perioda. Ovo je trula odluka i pokazuje da je na sceni jedan od najmračnijih perioda u istoriji crnogorskog parlamentarizma, gdje je donošenje zakona u potpunosti podređeno partijskim interesima.”
IZVORI: www.vijesti.me
Odlaganje lokalnih izbora, na osnovu Zakona o dopuni Zakona o lokalnoj samoupravi, bilo je
protiv Zakona i Ustava, jer nije bilo izuzetnih i vanrednih situacija, kao ni potrebnog pravnog
dogovora o izglasavanju istog.
Ustavni sud je usled dugog čekanja, zbog odsustva predsjednika toga suda, donio odluku o
neustavnosti kojom se ukida Zakon o dopuni Zakona o lokalnoj samoupravi, ali njome nijesmo
dobili dobar pravni epilog. Lokalni izbori, koji su odloženi za 23.oktobar će svakako biti održani,
jer su zakazani prije konačnog osporavanja Zakona o dopuni zakona o loklanoj samoupravi.
Urušavanjem pravne sigurnosti i nužnog održavanja izbora, kada to Zakon propisuje, dovodi do
sporne situacije u više crnogorskih opština: Podgorici, Bijelom Polju, Baru, Pljevljima, Rožaju,
Budvi, Danilovgradu, Tivtu, Plavu, Kolašinu, Žabljaku, Plužinama, Šavniku, Golubovcima.
Šta možemo očekivati neizborom sudija Ustavnog suda?
CEGAS je u svojim saopštenjima, konstantno ukazivao na urušavanje zakonitosti i pravne
sigurnosti kada je neustavno došlo do odlaganja lokalnih izbora. Takvu odluku, uz duga čekanja,
donio je i Ustavni sud Crne Gore, ali time nažalost nijesmo dobili put ka sistemskom rješenju
nego i dalje urušavanju pravnog sistema.
Žašto?
Prvi veliki izazov ili činjenica da mi u ovom trenutku nemamo odgovorne i ozbiljne pregovore u
zakonodavnom domu, koji bi mogli da dovedu do izbora nedostajućih sudija Ustavnog suda.
Građani i građanke čekaju politički dogovor parlamentarnih subjekata, koji bi trebalo da nas
obraduju dogovorom o izboru nedostajućih sudija Ustavnog suda.
Posledica eventualnog neizbora sudija Ustavnog suda, crnogorski izborni sistem ostavlja bez
organa neophodnog za sprovođenje izbora.
Ona bi mogla da se pojavi kao novi uzrok za ponovno odlaganje lokalnih izbora ili bilo kojih
drugih izbora, koji se ne mogu održati bez izbora sudija Ustavnog suda, u njegovom potrebnom
kapacitetu.
Ovakav razvoj događaja sada već stvara pretpostavke za krizu sistema, koju Crna Gora do sada
nije vidjela.
PROGRAM EKONOMSKOG DRŽAVLJANSTVA OTVARA NOVI PROBLEM – DA LI SU SANKCIONISANI RUSKI GRAĐANI ISTOVREMENO DRŽAVLJANI CRNE GORE, IZ MUP-A NAJAVILI PROVJERE I ODUZIMANJE PASOŠA. IZ NVO SEKTORA UPOZORAVAJU I NA MOGUĆNOST KORUPTIVNOG DJELOVANJA, RIZIKA OD UTAJE POREZA, BJEŽANJEM OD ZAKONA MATIČNIH ZEMALJA, KAO I FINANSIRANJE TERORIZMA I LOŠIH UPLITA DRUGIH ZEMALJA
Program ekonomskog državljanstva, kojeg Vlada uporno sprovodi i pored upozorenja iz Evropske unije (EU), otvorio je novi problem – da li Crna Gora postaje utočište ruskim građanima koji su pod sankcijama zbog napada Rusije na Ukrajinu.
Državljanstvo Crne Gore je prema programu, koji je pokrenut 2019. godine, ukupno dobilo 409 stranaca, od čega najviše Rusa, 241 ili skoro dvije trećine, pokazuju podaci koje je Centar za istraživačko novinarstvo Crne Gore (CIN-CG) dobio od Ministarstva unutrašnjih poslova (MUP).
Iz MUP-a tvrde da među ruskim građanima koji su dobili crnogorski pasoš, nema onih koji su na listi sankcija Crne Gore zbog ruske agresije na Ukrajinu.
Na pitanje da li su članovi familije Vladimira Blotskog, koji je pod sankcijama kao član ruske Dume, iz MUP-a su odgovorili da ne vode evidencije po porodičnoj zajednici već individualno po podnosiocu zahtjeva.
“Zbog toga nije moguće izvršiti provjere da li su članovi familije lica čije se ime i prezime navodi, stekla crnogorsko državljanstvo”, kažu iz MUP-a.
Blotski se pod sankcijama našao jer je, kako je obrazloženo, kao član Dume glasao rezoluciju “o potrebi priznavanja Narodne Republike Donjeck i Narodne Republike Luganjsk i time podržao i implementirao akcije i politike koje podrivaju teritorijalni integritet, suverenitet i nezavisnost Ukrajine, i dalju destabilizaciju Ukrajine”. Crnogorsko državljanstvo na osnovu ulaganja dobila je Julija Blotskaja, njena ćerka i sin. Da bi moglo da se radi o supruzi i djeci člana Dume objavio je ruski portal Lajf.
“Državljanstvo ulaganjem popularno je kod pojedinaca na lošem glasu, koji skrivaju svoje prihode ili bježe od zakona. Lajf je proučavao kome od Rusa trebaju ‘zlatni pasoši’ Crne Gore”, piše u tekstu.
U nevladinim organizacija (NVO) koje prate dodjelu crnogorskih državljanstava, smatraju da je taj program trebalo već ukinuti, jer bi i dodjeljivanje državljanstva građanima Rusije moglo predstavljati značajan problem.
Izvršna direktorica Centra za građanske slobode (CEGAS) Marija Popović Kalezić za CIN-CG kaže da Vlada očigledno uočava finansijski interes, kada je ovaj vid dodjele državljanstva u pitanju.
“Ovdje se javlja mogućnost ostvarivanja koruptivnog djelovanja, rizika od utaje poreza, bježanjem od zakona matičnih zemalja kao i finansiranje terorizma i loših uplita drugih zemalja”, kazala je ona.
Izvršna direktorica Akcije za socijalnu pravdu (ASP) Ines Mrdović upozorava da evropski put države trpi zbog ovog programa, a zarad kratkoročne koristi za budžet.
“Bilo je potpuno pogrešno otvoriti vrata da se milioni potencijalno ‘prljavog novca’ operu u našoj zemlji. To ne samo da ugrožava evropski put zemlje, već istovremeno značajno ‘koči’ svakog ozbiljnog investitora da dođe”, rekla je ona za CIN-CG.
Dodaje i da postupci zamrzavanja imovine ruskih državljana pod sankcijama, mogu biti sporni jer je pitanje da li crnogorski pravni sistem preduzima sve pravne radnje da spriječi potencijalne odštetne zahtjeve prema državi.
Saradnik na programima u Centru za građansko obrazovanje (CGO), Damir Suljević za CIN-CG kaže da dodjelom tzv. počasnih državljanstva, a posebno kroz najproblematičniji osnov – Program ekonomskog državljanstva – Crna Gora je sebe mapirala među utočišta za kontroverzne ličnosti širom svijeta, pa i iz Rusije. Navodi da prema propisima Crne Gore, svi koji su na ovaj način dobili crnogorsko državljanstvo imaće tretman pred crnogorskim organima kao i svi drugi crnogorski državljani, bez obzira na eventualno postojanje dvostrukog državljanstva i činjenicu da je drugo državljanstvo možda državljanstvo Ruske federacije.
“Činjenica da ta lica posjeduju i crnogorsko državljanstvo može biti prepreka za dosljedno sprovođenje sankcija prema Rusiji i ruskim državljanima, kako od strane Crne Gore, iz očiglednih razloga, tako i od strane drugih država koje su se pridružile sankcijama”, kazao je Suljević.
Program, u trajanju od tri godine, 2019. godine osmislila je i sprovela prethodna Vlada Demokratske partije socijalista (DPS), koja je smijenjena na izborima u avgustu 2020. godine. Prvi zlatni pasoš izdat je u februaru 2020.
Plan je bio da investitori, u zamjenu za crnogorski pasoš, ulažu u razvojne projekte u turizmu, poljoprivredi i prerađivačkoj industriji. Za poljoprivredne projekte je interesovanje slabo (jedan projekat), a za prerađivačku industriju nije ni raspisan javni poziv. Na listi razvojnih projekata iz oblasti turizma, u okviru programa, trenutno je 12 projekata koji se odnose na izgradnju hotela po kondo ili mješovitom modelu, što znači da sadrže stanove za prodaju.
Uslovi za dobijanje crnogorskog pasoša su prvobitno bili ulaganje najmanje 450.000 eura u jedan od razvojnih projekata u Podgorici i primorju, ili 250.000 eura u sjevernom ili središnjem regionu, kao i donacije manje razvijenim opštinama, da bi ih ove godine Vlada pooštrila. Sada svi investitori u roku od mjesec moraju da dostave Vladi bankarsku garanciju u vrijednosti od 50 odsto investicije. Uz to, aplikanti će za državljanstvo, osim 100.000 eura za Fond za razoj nerazvijenih opštine, morati da izdvoje još 100.000 eura u Fond za inovacije.
Pozivajući se na dokumenta Vlade Crne Gore, portal Lajf podsjeća da tačna identifikacija dobitnika “zlatnih pasoša” nije moguća, jer crnogorske vlasti objavljuju samo ime i mjesto rođenja i imena članova porodice koji takođe dobijaju državljanstvo. Međutim, koristeći se indirektnim znacima, “od kojih je najpouzdaniji posjedovanje pola miliona eura” ili mjesto rođenja, portal je neke identifikovao.
“Na primjer, rodno mesto Vladimira Pravdivija, koji je 5. avgusta dobio crnogorsko državljanstvo, je grad sa rijetkim imenom Arzgir, u Krasnodarskoj oblasti. Tu je rođen Vladimir Anatoljevič Pravdivij, generalni direktor reklamnog sajta Avito. Ili grad Tselinograd – nekadašnji Nursultan, navedeno u prijavi za državljanstvo izvjesnog Olega Safonova – omogućava da u njemu vidite bivšeg šefa Rosturizma, koji je tamo rođen. Aleksandar Roslavcev iz Moskve je vjerovatno Aleksandar Nikolajevič Roslavcev, finansijski direktor Global Portsa, vodećeg operatera kontejnerskih terminala na ruskom tržištu”, piše u tekstu.
Global Ports prisutan je i u Crnoj Gori. Ta turska kompanija je od 2013. godine većinski vlasnik barske Port of Adrije (nekadašnji Kontejnerski terminal i generalni tereti, dio Luke Bar).
Iz MUP-a su najavili su da će svima koji su dobili crnogorsko državljanstvo, a nalaze se na listi sankcija, ono biti oduzeto.
“MUP je preduzeo radnje iz svoje nadležnosti po ovom pitanju i provjerom kroz evidencije utvrdilo da na dan 21. jul 2022. godine, ne postoji ni jedno lice koje je primljeno u crnogorsko državljanstvo, a nalazi se na listi lica kojima su uvedene međunarodne restriktivne mjere “, rekli su iz tog Vladinog resora.
Vlada je nakon više odlaganja 8. aprila formalno usvojila sankcije Rusiji zbog vojne agresije na Ukrajinu i nakon toga Vladine institucije treba da zamrznu imovinu jednog broja ruskih državljana i kompanija u Crnoj Gori i zabrani rad ruskih vladinih medija. Vazdušni prostor Crne Gore je ranije zatvoren za ruske avione, a 19. aprila je Agencija za elektronske medije uvela zabranu bilo kojeg sadržaja ruskih medijskih kuća Raša tudej (RT) i Sputnjik.
Na spisku sankcionisanih su, između ostalih, predsjednik Rusije Vladimir Putin, premijer Mihail Mišustin, ministar vanjskih poslova Sergej Lavrov, portparolka Ministarstva vanjskih poslova Marija Zaharova, glavni izvršni direktor državne naftne kompanije Rosnjeft Igor Sečin, glavni izvršni direktor naftnog i plinskog preduzeća Transnjeft Nikolaj Tokarev, Banka Rusije… Iz MUP-a su 10. juna saopštili da su zamrznute 44 nekretnine 34 ruska državljana kojima su prethodno uvedene sankcije.
Iz Vlade nijesu objavili imena ruskih državljana kojima je zamrznuta imovina, iako je spisak sa imenima Rusa pod sankcijama objavljen na sajtu Vlade.
Iz Uprave za katastar nijesu odgovorili na pitanja CIN-CG kojim ruskim državljanima je zamrznuta imovina.
Ipak, imena su procurjela u javnost, pa je objavljeno da je zamrznuta imovina bivšem šefu Putinovog kabineta Sergeju Ivanovu, zamjenik šefa kabineta Predsjedničke administracije Alekseju Gromovu, poslanicima Dume iz Putinove Jedinstvene Rusije Viktoru Kazakovu, Ani Kuznjecovoj i Vladimiru Vasiljevu…
Prema podacima koje je dobila NVO Akcije za socijalnu pravdu, do sredine ovog mjeseca u katastar je bila upisana jedna zabilježba zamrznute imovine na teritoriji Budve, dok je paralelno sprovođen upravni postupak u vezi sa zamrzavanjem imovine jednog ruskog državljanina na Žabljaku.
“Uprava za katastar i državnu imovinu upisala je upis zabilježbe ograničenje raspolaganja i sticanja sredstava i/ili druge imovine (zamrzavanje): Opština Budva – Baširov Marat, KO Bečići, LN 432; Opština Žabljak – u toku je upravni postupak za jedno lice i do konačnog završetka postupka, podatke ne možemo dostaviti”, naveo je direktor Uprave Koča Đurišić u dopisu kojeg je 18. jula ove godine uputio Ministarstvu vanjskih poslova.
Marat Baširov je na listi sankcija od 2014. godine kao bivši takozvani “predsjednik Savjeta ministara Narodne Republike Lugansk”.
Prema podacima iz katastra, u list nepokretnosti broj 432 upisane su stambene zgrade, površine oko 80 i 160 kvadrata, u kojoj stanove ima više ruskih državljana.
Zabilježba je upisana i na imovinu, odnosno četvorospratnu zgradu od oko 80 kvadrata, u susvojini Olge Ščerbakove, Jekaterine Černjenko Ruslanove i Tatjane Kestanove. One su, kako piše u katastru, imovinu stekle nasljeđem.
Popović Kalezić za CIN-CG kaže da je odluka o dodjeljivanju ekonomskog državljanstva morala biti ukinuta značajno ranije, posebno zbog nepostojanja apsolutne kontrole nad aplikantima, kao i netrasparentnosti dokaza na osnovu kojih su dobili crnogorsko državljanstvo.
“Nijesu bili rijetki slučajevi da su po tom osnovu državljanstvo dobijala i ona lica koja su pod krivično-pravnim nadzorom u svojom matičnim zemljama”, podsjeća ona.
U Crnoj Gori, čak i prije nego što je program formalizovan, bivši premijer Tajlanda Taksin Šinavatra, osuđen za korupciju, dobio je 2008. crnogorsko državljanstvo u zamjenu za obećana ulaganja u zemlju.
Popović Kalezić dodaje da ohrabruje činjenica da do sada, postojeća Vlada, nije dodijelila ni jedno ekonomsko državljanstvo, a ima u proceduri 104 aplikanta i 221 člana njihovih porodica, odnosno ukupno 325 prijava.
Suljević podsjeća da su iz CGO već isticali da ne postoji prepreka da Vlada ukine taj program prije njegovog isteka, jer time ne bi bilo uskraćeno bilo kakvo pravo onima koji su već aplicirali, a čije bi se prijave morale obraditi po propisima koji su bili važeći u momentu aplikacije.
Navodi da je i poruka predstavnika EU za vanjske poslove i bezbjednosnu politiku Žozepa Borelja samo je jedna u nizu upozorenja koja stižu od najviših evropskih zvaničnika u vezi sa ovim pitanjem.
Borelj je prošlog mjeseca, tokom posjete Crnoj Gori, rekao da Evropske komisije (EK) očekuje da Crna Gora ugasi šemu “zlatnih pasoša” i uskladi viznu politiku s politikom EU
Iz EK su više puta rekli da pažljivo prate ovaj program u Crnoj Gori, a ranije su protiv Malte i Kipra preduzeli mjere zbog skandala sa dodjelom državljanstava. Ove države prikupile su milijarde eura prodajući hiljade pasoša čime su, u nekim slučajevima, omogućile državljanstvo EU i osobama za kojima su matične zemlje raspisale potjernice.
Crnogorska Vlada je i 2010. godine pokretala program ekonomskog državljanstva, ali je odustala na zahtjev EU. Zbog pritiska Brisela, program nije pokrenut ni 2016. godine.
Prema podacima koje je CIN-CG dobio od MUP-a za period od 1. januara 2019. godine do 10. juna 2022. godine, osim za 241 Rusa, rješenja o državljanstvu izdata su i za osam ukrajinskih državljana, za tri iz Bjelorusije i šest iz Kine.
Među ostalima koji su na ovaj način dobili crnogorsko državljanstvo ima i građana Egipta, Ujedinjenih Arapskih Emirata, Pakistana, Vijetnama, Saudijske Arabije, Irana, Sirije, Kazahstana, Švajcarske, SAD, Indije, Kuvajta, Hong Konga …
Vlada Zdravka Krivokapića odobrila je 301 rješenje o prijemu u crnogorsko državljanstvo, po osnovu posebnog programa ulaganja, dok je prethodna Vlada Duška Markovića dala 108 “zlatnih pasoša”.
Programom je bilo predviđeno da se za tri godine (od januara 2019. do kraja 2021) “proda” dvije hiljade pasoša, pa je zbog slabog interesovanja Vlada Zdravka Krivokapića planirala da ga ukine krajem 2021. godine. Međutim 30. decembra 2021. donijela je odluku da program produži do kraja 2022. uz obrazloženje da investitori zbog kovid krize nijesu imali vremena da završe projekte.
Ipak, tri nova projekta su uvrštena u listu razvojnih – izgradnja hotela Liko Soho Bar, Magnum Kolašin i hotel “B” u Kolašinu, po kondo modelu poslovanja.
Liko Soho je uvršten u listu u oktobru prošle godine za mandata Vlade Zdravka Krivokapića. Investitor ovog kondo hotela je Liko Soho Group, čiji su osnivači Liko Holding iz Ukrajine i Soho Group.
Magnum Kolašin u listu razvojnih projekata uvrstila je u junu ove godine Vlada Dritana Abazovića. Investitor je preduzeće Magnum divelopment iz Podgorice, a vlasnici su, prema podacima iz registra, ruski državljani Dmitrij Judin, Olga Čilikina i Zlata Merkurjeva.
Izgradnja hotela “B” Kolašin u listu razvojnih projekata uvrštena je u julu, a investitor je preduzeće Ski resort Kolašin 1450 biznismena Zorana Bećirovića.
Na listi razvojnih projekata iz oblasti turizma je i hotel Breza u Kolašinu, Kazahstanca Igora Bidila, vlasnika kompanija Velja voda i CG resort, koji je crnogorsko državljanstvo dobio 2017. Godine Na listi je i projekat Durmitor Hotel and Villas Grka Petrosa Statisa, zakupca Svetog Stefana, koji takođe ima crnogorsko državljanstvo. Tu je i Bjelasica 1450 koji u Kolašinu gradi podgorička Zetagradnja, kao i kolašinski hotel K16 čiji je investitor konzorcijum Kolašin 1600 kojeg čine preduzeća Ski resort Kolašin 1600 Zorana Bećirovića i Gener2 SHPK iz Tirane u vlasništvu albanskih biznismena Baškima, Astrita i Ahmeta Uljaja.
I projekat Hotel “D” sa depadansom “E” u Kolašinu investicija je Bećirovićevog preduzeća Ski Resort Kolašin 1450.
Na listi razvojnih projekata je i hotel Boka Place kompanije Adriatic Marinas-Porto Montenegro, kao i Montis hotel & resort u Kolašinu preduzeća Montenegro luxury hotels and resorts čiji su vlasnici Radoica Vuković i Vitalij Gornij.
Amma Resort Čanj projekat je biznismena Tomislava Čelebića, a hotel Cruiser u Budvi grade podgoričke kompanije Master inženjering i Bemax.
Vlada je šest projekata skinula sa liste razvojnih i to Bobotov Hotel & Resort na Žabljaku, Elite Hotel & Residence u Kolašinu, Hotel sa vilama 4*, Žabljak, Kraljicina plaža Miločer, Black Pine Mojkovac i hotel Kolašin Resort & Spa.
Projekti su, kako je objašnjeno iz Vlade, skinuti sa liste zbog neispunjavanja investicionih obaveza i nedostavljanja bankarske garancije.
Ruski biznismen i nekadašnji vlasnik Kombinata aluminijuma Podgorica (KAP) i Rudnika boksita Nikšić, Oleg Deripaska, ne nalazi se na listi sankcija Vlade Crne Gore.
Deripaska, poznat kao bliski saveznik Vladimira Putina i ruski kralj aluminijuma je pod sankcijama EU, Velike Britanije i SAD.
EU je Deripasku na listu sankcija stavila 8. aprila ove godine, kao “visokorangiranog oligarha Kremlja”.
Britanska vlada uvela je sankcije Deripaski u martu, navodeći da se njegova imovina u Velikoj Britaniji procjenjuje na oko dvije milijardi funti i da je taj industrijalac “nekadašnji poslovni partner” Romana Abramoviča, bivšeg vlasnika britanskog fudbalskog kluba Čelzi, koji je takođe pod sankcijama kao “jedan od rijetkih oligarha iz 1990-ih koji su zadržali slavu pod Putinom”.
SAD su sankcije Deripaski i za još 20-ak ruskih biznismena uvele još 2018. godine u pokušaju da se Moskva kazni za “globalnu malignu aktivnost” i miješanje u američke izbore.
Deripaska je zbog toga podnio tužbu, ali je izgubio spor pred američkim sudom. Pod sankcijama su se našle i njegove kompanije Rusal, En+group, Basic element ltd, Russian Machines, GAZ Group…
Deripaska je u ruskim medijima ocijenjen kao “Putinov omiljeni industrijalac”, a američki mediji ga opisuju kao “jednog od oligarha kojima se Putin redovno obraća” i “manje-više stalni član delegacije koja prati predsjednika na putovanjima”.
Na pitanje CIN-CG zašto Deripaska nije na listi sankcija Crne Gore, nijesu odgovorili iz Ministarstva vanjskih poslova ni iz Kabineta premijera Dritana Abazovića. Iz MUP-a su rekli da nijesu nadležni za ovo pitanje.
Deripaska je KAP i Rudnike Boksita kupio 2005. godine i njima je upravljao do 2009. na osnovu većinskog vlasništva, a od tada do uvođenja stečaja 2013, sa 29,36 odsto akcija koliko je imala i Vlada, na osnovu Ugovora o poravnanju.
Ruski tajkun bio je blizak sa aktuelnim predsjednikom tada premijerom Milom Đukanovićem. Mediji su objavili da kada su pregovori o prodaji KAP-a 2005. godine “zapeli” Deripaska i Đukanović su to riješili “u četiri oka”, uz čuveni “čivas” u nekadašnjem podgoričkom kafiću Grand.
Sa Deripaskom je bio blizak i aktuelni savjetnik predsjednika države Milan Roćen. Prema audio snimcima razgovora Roćena i Deripaske, koji su procurjeli 2019. godine, Roćen, tada ambasador Državne zajednice Srbije i Crna Gora u Moskvi, molio je Deripasku da iskorisi svoj uticaj na kanadskog milijardera Pitera Manka (koji je kasnije kupio Arsenal u Tivtu i napravio Porto Montenegro), kako bi on izlobirao odgovarajuće referendumske uslove kod Amerikanaca, odnosno Kontakt grupe.
Deripaska se već 2008. godine počeo žaliti na krizu u KAP-u i da nije dobio sve informacije o fabrici. Zbog toga je 2009. godine Crnu Goru posjetio ruski ministar za vanredne situacije, sada ministar odbrane, Sergej Šojgu, koji je dolazio kad god je “vanredna situacija”.
Na kritike da ruske investicije imaju veze sa pranjem novca, Šojgu je još 2004. godine tokom posjete Crnoj Gori oštro odgovorio: “Kada se, tokom sankcija (1992-1995), većina vaših para premjestila kod nas u Rusiju, mi nijesmo govorili da je to prljavi ili crni novac dobijen tokom rata”. Niko na to od crnogorskih zvaničnika nije odgovorio.
Kriza u KAP-u 2009. je riješena Ugovorom u poravnanju čime je Vlada stranom vlasniku dala subvencije za struju i garancije za kredit od 135 miliona eura, kojeg su na kraju platili građani Crne Gore. Odlukom o zaduživanju Crne Gore KAP-u je dato još 49,6 miliona eura garancija.
Državna revizorska institucija utvrdila je da su garancije date bez odgovarajućih kontragarancija, zbog čega su u aprilu prošle godine hapšeni bivši ministar ekonomije Branko Vujović i 11 državnih službenika. Oni su odmah pušteni da se brane sa slobode, a predsjednik države je nedavno odlikovao Vujovića Ordenom crnogorske zastave “za doprinos doprinos izgradnji, razvoju i afirmaciji Crne Gore, obnovi njene državnosti i značajna postignuća u različitim oblastima”.
Deripaska je kasnije zbog KAP-a i Rudnika pokrenuo tri međunarodne arbitraže protiv Crne Gore, ali je na njima izgubio.
To mu nije smetalo da u Crnoj Gori na obali sagradi ogroman kompleks vila. Deripaska, preko firme Overseas assets management posjeduje turistički kompleks na rtu Platamuni od 25.000 kvadrata kojeg je kupio 2005. na tenderu tadašnjeg Fonda za reformu sistema odbrane Srbije i Crne Gore za 627.000 eura ili svega 18 eura po kvadratu zemlje na obali. Nakon toga je od Morskog dobra dokupio još hektar.
Kvadrat zemljišta, prema podacima sa sajtova agencija za nekretnine, na ovom području kreće se od 50 do 300 eura.
Radi se o raskošnom ljetnjikovcu sa mermerom obložene dvije spojene palate od 1.600 kvadrata, dok ostalih devet vila ima od 100 do 300 kvadata. Unutar kompleksa su i bazeni, ugostiteljski objekti, a gostima je omogućen i da se uskom stazom spuste do mora. Luksuzni kompleks opasan je pet metara visokim kamenim zidom, prilaz je strogo zabranjen svima koji nijesu gosti kompleksa.
Firma K.P.M. limited, koju su mediji povezivali sa Deripaskom, kupila je od kotorske Opštine 2004. godine zemlju u zeleđu plaža Trsteno i Ploče, sve do Platamuna, koji su nedavno proglašeni za zaštićeno područje.
Opština Kotor je, odgovarajući na zahtjev za slobodnim pristipom informacijama, navela da ne posjeduje ugovor sa Deripaskinom firmom.
Prema medijskim izvještajima, zemljišni kompleks 483.488 kvadrata je prodat za cijenu od 4.399.740 eura, ili svega devet eura po kvadratu.
Deripaska, preko svoje kompanije Rasperia trading ltd, posjeduje i 25,9 odsto u austrijskom Štrabagu, koji je vlasnik Crnagoraputa.
Prema podacima Agencije za investicije (MIA), od početka sprovođenja posebnog programa ulaganja od posebnog značaja za ekonomski interes Crne Gore, u svrhu troškova postupka uplaćeno 28.250.000 eura.
“Ukupan iznos sredstava uplaćen u svrhu donacije za manje razvijena područja iznosi 12.600.000 eura, dok je za istu namjenu položeno na escrow račun ukupno 53.500.000”, rekli su za CIN-CG iz Agencije.
Naveli su da je ukupno investitorima kroz program uplaćeno 33.900.000 eura, dok je na escrow račun za tu namjenu položeno ukupno 156.550.000 eura.
IZVORI: www.cin-cg.me
PRVA “BEBA IZ EPRUVETE” U SVIJETU ROĐENA PRIJE 44 GODINE, U CRNOJ GORI 26 GODINA KASNIJE
Doktorka Crnogorac kaže da klinike na ovim prostorima ne zaostaju za svjetskim i da se uspješnost postupaka kreće oko 40 odsto. Zakonski, oblast liječenja steriliteta u Crnoj Gori prvi put je uređena 2009, a krajem 2021. usvojen je novi zakon, čija puna primjena kasni jer nisu usvojena i podzakonska akta
Britanka Novog Luiza Džoj (radost) Braun, u svijetu poznata kao prva “beba iz epruvete”, danas puni 44 godine. Devet godina nakon njenog rođenja, 1987. – rođen je Miloš Trajković iz Vranja, prva “beba iz epruvete” u tadašnjoj Jugoslaviji. U Crnoj Gori, u laboratorijskim uslovima, prva “beba iz epruvete” rođena je 2004. godine, na klinici “Life”.
Luiza Braun izjavila je da bi joj lično bilo draže da je njeno rođenje njena lična stvar. Ipak, kažu stručnjaci, jasno je da je njenim rođenjem počela istorija, koju do danas proslavlja osam miliona beba rođenih nekim od postupaka medicinski potpomognute oplodnje (MPO).
”Na sreću, napravljen je veliki pomak s obzirom na to da je vantjelesna oplodnja nekad bila veliki tabu. Danas je to sve češći put ka roditeljstvu, i ljudi to normalno prihvataju. Sterilitet je globalno postao problem u 21. vijeku, koji nije zaobišao ni naše prostore. Neplodnost muči gotovo svaki peti par, pa države sve više pažnje posvećuje ovom problemu”, kaže u razgovoru za “Vijesti” dr Zorica Crnogorac, stručnjakinja u liječenju steriliteta i osnivač specijalne bolnice “Genesis” iz Novog Sada.
U Crnoj Gori, prva ustanova za vantjelesnu oplodnju, klinika “Life”, osnovana je 2003. Danas se postupci rade još u “Ars medica”, “Moj lab” i “Kodra” u Podgorici, “Humana reprodukcija” u Budvi, te Bolnici “Danilo I” na Cetinju, koja je i jedina državna ustanova na kojoj se rade postupci MPO.
Osim “Kodre”, sa kojom u januaru nije obnovljen ugovor za pružanje te vrste usluga, u ostalim bolnicama i klinikama postupci MPO mogu da se rade na teret Fonda za zdravstveno osiguranje (FZO).
Zakonski, oblast liječenja steriliteta u Crnoj Gori prvi put je uređena Zakonom o liječenju neplodnosti asistiranim reproduktivnim tehnologijama 2009. Krajem 2021. usvojen je Zakon o medicinski potpomognutoj oplodnji, čija je primjena trebalo da počne 8. juna. Krajem prošle godine, usvojen je i Zakon o obaveznom zdravstvenom osiguranju, koji dijelom tretira i oblast liječenja steriliteta i njime, u odnosu na raniju verziju, predviđen veći broj postupaka za žene, kao i druga prava.
U međuvremenu, međutim, nisu donijeta i podzakonska akta kojima bi bilo omogućeno ostvarenje dijela prava koje novi propisi predviđaju.
”Nažalost, i ranije smo imali zakon o liječenju neplodnosti koji je usvojen 2009, bez želje za stvaranjem podzakonskih akata, pa se donacija jajne ćelije nikada nije mogla i suštinski sprovesti, kao način ostvarivanja prava, iako je bila utemeljena i zakonom dozvoljena. Danas imamo isti slučaj sa novim Zakonom o MPO”, kazali su “Vijestima” iz Centra za građanske slobode, organizacije koja je i uticala na donošenje novih propisa u dijelu liječenja steriliteta.
Donošenjem posljednjih propisa omogućena su četiri postupka MPO o trošku države bračnim ili vanbračnim partnerima, kao i ženi bez partnera, omogućeno je zamrzavanje kvalitetnih embriona na godinu dana, kao i četiri postupka transfera embriona nakon odmrzavanja iz tih ciklusa.
Novim zakonskim rješenjima omogućena su i po tri postupka MPO i tri embriotransfera ukoliko postoji jedno zdravo dijete, po dva postupka MPO i dva postupka transfera ukoliko postoji dvoje zdravo djece, po dva postupka MPO bračnim i vanbračnim supružnicima, odnosno dva transfera nakon odmrzavanja do napunjene 50. godine života žene.
Osiguranim licima reproduktivne dobi do 37. godine života, kao i oboljelim od maligne bolesti, bez djece, gdje usljed terapija može doći do oštećenja reproduktivnih organa, uz odobrenje ljekara reproduktivne medicine, sada je, nekom od adekvatnih metoda za svaki pojedinačni slučaj, omogućena prezervacija fertilnosti. Omogućen je i uvoz, ako se polna tkiva, ćelije i embrioni, ne mogu obezbijediti u Crnoj Gori. Prvi put, na teret države, omogućeno je pravo na jedan postupak liječenja muške neplodnosti metodom Micro TESE za sprovođenje postupka MPO.
Prema nezvaničnim informacijama i kako su “Vijesti” ranije objavile, punu primjenu novih zakonskih rješenja prolongirala je promjena Vlade, koja je formirana 28. aprila.
Doktorka Crnogorac kaže da klinike na ovim prostorima ne zaostaju za onim svjetskim i uspješnost postupaka MPO koji se na njima rade kreće se oko 40 odsto.
U proteklih više od 40 godina, dodaje ona, nađeni su odgovori na brojna pitanja, kada je riječ o uzrocima neplodnosti, pa su danas dostupni i genetski testovi ljudskog genoma, reproduktivnih ćelija, endometrijuma, embriona i prenatalna genetska dijagnostika fetusa u desetoj gestacionoj nedjelji trudnoće.
”Omogućeno je, i ženama bez partnera da mogu da odlaze na vantjelesnu oplodnju”, kaže doktorka.
Dodaje, međutim, da se i dalje više od 50 odsto parova sa problemom steriliteta javlja tek poslije 35. godine.
”Što je na neki način dosta kasno, jer ograničava vremenski period u kome najviše može da se pruži ovim procedurama i pored toga što se biološki sat kod žena pomjerio ka zrelijim godinama”.
Prema njenim riječima, važno je mlade edukovati o reproduktivnom zdravlju i – kroz stalne edukacije u školama, a mlade žene i muškarce uputiti kako da provjere plodnost i da se upoznaju sa time kako da im se pravovremeno pomogne u planiranju reprodukcije.
”Nažalost, sve je više mladih parova koji se podvrgavaju vantjelesnoj oplodnji”.
Prvo dijete, kako je kazala, žene na našim prostorima rađaju sa 28 godina, što je u skladu sa evropskim prosjekom, ali je problem, dodaje ona, što je takvih žena sve manje. Statistike, pojašnjava doktorka, pokazuju i da oko 11 odsto žena koje već imaju djecu imaju problem da ponovo zatrudne.
”Žene na preglede jajnika odlaze tek kada imaju problem ili započinju VTO proceduru. Takođe, naši muškarci nemaju naviku da jednom godišnje odu kod urologa. Oni se ljekaru uglavnom javljaju kada dobiju upalu prostate ili imaju drugi problem. Mislim da bi zato pregled muškaraca na godišnjem nivou već od ulaska u pubertet trebalo da bude dio obaveznog godišnjeg zdravstvenog pregleda”.
Prema njenim riječima, godine života oba partnera, hormonski status, stanje jajnika, muški sterilitet, anomalije reproduktivnih organa, stres, loše životne navike – sve su to faktori koji mogu da utiču na šanse za začećem. Doktorka dodaje i da ishodi postupaka nekad nisu povoljni i srećni, da par mora da bude svjestan toga i da se suoči i sa negativnim ishodom i nastavi da pokušava i dalje.
”Svaki par je poseban, savremena medicina se bazira na personalizovanom pristupu, vi neka opšta pravila ne možete da primijenite na svakom paru, sve se to prilagođava, to doprinosi većem uspjehu vantjelesne oplodnje”, poručila je doktorka Crnogorac.
Uz zakonske olakšice da se ostvare kao roditelji, žene i parovi koji to žele trebalo bi da imaju podršku i privatnog sektora, a žena i svog poslodavca, kaže doktorka Crnogorac.
Podsjeća da je u Srbiji za ženu granica za MPO sa 43 podignuta na 45 godina, da ta država finansira i neograničen broj pokušaja za prvo dijete, finansira liječenje muškog steriliteta, postupke i za drugo dijete i one iz zamrznutog materijala…
”Međutim, država mora da pronađe način da parovima koji se liječe od steriliteta budu dostupe i savremene metode liječenja i terapije, finansijske olakšice, ali i kompanije da se više rukovode pricipima društvene odgovornosti, te da žena kada odluči da rađa ne strahuje da će ostati bez posla ili kada da krene u proces VTO da ima slobodne dane i slično”.
Javnosti nije poznato da li su iz Ministarstva zdravlja do danas Vladi uputili predlog Uredbe o obimu prava na zdravstvenu zaštitu iz obaveznog zdravstvenog osiguranja. Tom Uredbom, kako su ranije pojasnili iz FZO, uređuju se usluge ugovorene sa zdravstvenim ustanovama, pa i one koje se odnose na postupke MPO.
Važenom Uredbom nisu obuhvaćene usluge: zamrzavanje embriona i krioembriotransfer (odmrzavanje embriona i novi transfer iz tih ciklusa), što predviđaju novi propisi. Zbog toga je, kako su tada kazali iz FZO, potrebno donijeti izmjene i dopune Uredbe ili novu uredbu, na osnovu koje bi Fond pristupio utvrđivanju cijena tih usluga.
”Onda bi se pristupilo proširivanju ugovorne saradnje s privatnim ustanovama za ove dvije nove usluge”, pojasnili su ranije iz FZO i dodali da bi, nakon stvaranja pravnog osnova za te usluge, u informacionom sistemu Fonda trebalo podržati i njihovo evidentiranje – u skladu s tim kako to predviđaju nova zakonska rješenja.
U vrijeme kada su redakciji upućeni ti odgovori, na čelu FZO bio je aktuelni ministar zdravlja Dragoslav Šćekić.
IZVORI: www.vijesti.me
Ustavni sud treba da se izjasni o odluci o uslovima za sticanje državljanstva prijemom, koju je u posljednjim satima mandata donijela vlada Zdravka Krivokapića.
Ministarstvo unutrašnjih poslova (MUP) od 28. aprila, kada je formirana nova Vlada, pozitivno je odgovorilo na 26 zahtjeva za sticanje državljanstva Crne Gore prijemom. Nijedan zahtjev, međutim, nije riješen na osnovu odluke koju je nekoliko sati uoči smjene, 4. februara usvojila Vlada Zdravka Krivokapića.
To se zaključuje iz rješenja na zahtjev za slobodan pristup informacijama (SPI) koji je resoru, na čijem čelu Filip Adžić, uputio Centar za građanske slobode (CEGAS).
Iz te nevladine organizacije od MUP-a su, pored ostalog, kroz zahtjev za SPI upućen početkom jula, tražili odgovor u vezi sa brojem državljanstava Crne Gore koja su dodijeljena po osnovu prijema, te pitali i koji je pravni status izmijenjene odluke kojom su propisani kriterijumi za sticanje crnogorskog državljanstva po tom osnovu.
Resoru unutrašnjih poslova, kako se navodi u rješenju na zahtjev za SPI, od 28. aprila, kada je formirana Vlada Dritana Abazovića, do 1. jula, kada su dobili zahtjev CEGAS-a, podnijet je 491 zahtjev za sticanje crnogorskog državljanstvo prijemom.
”U navedenom periodu donijeto je 26 rješenja o prijemu u crnogorsko državljanstvo, po zahtjevima podnijetim po Odluci o kriterijumima za utvrđivanje uslova za sticanje crnogorskog državljanstva prijemom (Službeni list 47/08, 80/08, 30/10 i 56/12)”, piše u rješenju MUP-a.
Vlada Zdravka Krivokapića usvojila je izmijenjenu Odluku o kriterijumima za utvrđivanje uslova za sticanje crnogorskog državljanstva prijemom na elektronskoj sjednici 4. februara, u posljednjim satima punog mandata. Odluka je usvojena mimo znanja tadašnjeg ministra unutrašnjih poslova Sergeja Sekulovića. Izmijenjena Odluka objavljena je u Službenom listu 11, a na snagu je stupila 19. februara.
Zakon o crnogorskom državljanstvu donijet je 2008. godine. Predviđa četiri načina sticanja – porijeklom, rođenjem na teritoriji Crne Gore, po međunarodnim ugovorima i sporazumima i prijemom. Uslovi za sticanje državljanstva prijemom uređeni su posebno odlukama Vlade. Odluka koja je prethodila onoj koju je usvojila Vlada Zdravka Krivokapića, kao jedan od preduslova za pravo na sticanje crnogorskog državljanstva je da se lice u Crnoj Gori propisuje ukupno 15 godina boravka u Crnoj Gori – pet privremenog i 10 stalnog. Odlukom Krivokapićeve Vlade, taj preduslov izmijenjen je na način da se 10 godina boravka smatra pet godina privremenog, plus pet godina stalnog.
Odluke kojima se uređuju uslovi za sticanje državljanstva prijemom donošene su više puta – dva puta 2008, 2010, 2012, 2016, 2018. i 2020. godine. Iz CEGAS-a su ranije ocijenili da se zbog čestih izmjena “stiče utisak da se radi isključivo o političkom uticaju, a ne želji da se polje dobijanja crnogorskog državljanstva nepristrasno i krajnje, sa najboljom pravnom namjerom, uredi”.
Po usvajanju posljednje, Odluke od 4. februara, tada potpredsjednik Vlade i mandatar za sastav nove, Dritan Abazović, kazao je da će ona biti poništena. Advokat i član Predsjedništva SDP-a Miloš Vukčević krajem februara predao je inicijativu Ustavnom sudu za ocjenu ustavnosti i zakonitosti odredbi Odluke o izmjeni Odluke o kriterijumima za utvrđivanje uslova za sticanje crnogorskog državljanstva prijemom. Pored ostalog, naveo je da bi njena dalja primjena mogla uticati na to da značajno bude izmijenjena struktura birača.
Od Ustavnog suda on je zatražio da obustavi izvršenje pojedinačnih akata i radnji koje su preduzete na osnovu Odluke o izmjeni Odluke o kriterijumima za utvrđivanje uslova za sticanje crnogorskog državljanstva prijemom. U obrazloženju inicijative Vukčević je naveo da je izmijenjena Vladina Odluka “nezakonita, odnosno, nije u saglasnosti sa odredbama čl. 8 st. 1 tač. 3 Zakona o crnogorskom državljanstvu, koje propisuju da crnogorsko državljanstvo prijemom može steći lice, koje između ostalih uslova ispunjava i uslov da u Crnoj Gori zakonito i neprekidno boravi 10 godina prije podnošenja zahtjeva za prijem”.
U odgovoru na zahtjev za SPI koji je resoru Filipa Adžića uputio CEGAS, iz MUP-a su kazali da pripremaju odgovor povodom inicijative Vukčevića.
”MUP priprema odgovor povodom inicijative Miloša Vukčevića, advokata iz Podgorice, podnijete Ustavnom sudu Crne Gore za ocjenu ustavnosti i zakonitosti Odluke o izmjeni Odluke o kriterijumima za utvrđivanje uslova za sticanje crnogorskog državljanstva prijemom (“Službeni list Crne Gore broj 15/22)”, piše u rješenju u koje su “Vijesti” imale uvid.
Iz CEGAS-a su i ranije više puta upozorili da je najveći problem kod dodjeljivanja crnogorskog državljanstva, taj da vlade odlukama kojima se propisuju kriterijumi, “narušavaju pravni okvir važećeg Zakona o dobijanju crnogorskog državljanstva”.
”Za odobravanje takvih odluka, potrebna im je većina u Vladi, a ne i usaglašavanje i dobijanje šireg dogovora unutar parlamenta. Posljednja takva odluka, koju je 4. februara usvojila Vlada Zdravka Krivokapića i kojom je protivpravno, značajno umanjen protek godina koji treba da prođe kao uslov za dobijanje crnogorskog državljanstva, stavljena je van pravne snage stupanjem na rad nove 43. Vlade Crne Gore.
Građani su dovedeni u pravnu neizvjesnost i nesigurnost, kada su pravila i norme za sticanje crnogorskog državljanstva u pitanju”, kazali su iz te organizacije.
Tri državljanstva za sportska dostignuća, do sada nijedno ekonomsko
Od 28. aprila MUP nije dodijelio nijedno ekonomsko, a na osam zahtjeva za lica čiji prijem u crnogorsko državljanstvo je od posebnog značaja za državni naučni, privredni, kulturni, ekonomski, sportski i drugi interes Crne Gore, donijeta su tri rješenja (sportski interes).
To se navodi u rješenju tog resora na zahtjev za SPI koji je uputio CEGAS.
Od 28. aprila do 1. jula, kako se navodi, predsjednik Vlade Dritan Abazović MUP-u je uputio predlog za sticanje ekonomskog državljanstva za 104 aplikanta i 227 članova njihovih porodica.
”Što čini broj od ukupno 325 lica. U navedenom periodu nije donijeto nijedno rješenje o prijemu u crnogorsko državljanstvo po osnovu posebnog programa (ekonomsko državljanstvo)”, piše u rješenju.
Iz Centra za građansko obrazovanje (CGO) prije dva dana kritikovali su broj upućenih predloga, navodeći da će “rezultirati i novim prilivom ‘počasnih’ državljana”.
”Opredjeljenje Vlade da ne ukine ovaj program, već ga olakšava i aktivno sprovodi kroz nove predloge za prijem, suprotno je evropskoj agendi i direktno je ignorisanje brojnih upozorenja zvaničnika Evropske unije”, saopštili su iz te NVO, dodajući da je prethodna, Vlada Zdravka Krivokapića za vrijeme cijelog mandata, od 4. decembra 2020. do 27. aprila 2022, dodijelila rekordnih 319 “počasnih” državljanstava, a da je Vlada Dritana Abazovića “na putu da taj rekord sruši za nekoliko mjeseci”.
Izvori: www.vijesti.me
Proudly powered by WordPress | Theme: Baskerville 2 by Anders Noren.
